Fiscaal Header
14 september 2020

Factsheet: Energietransitie waterschappen

In maart 2017 is een gezamenlijk voorstel van gemeenten, provincies en waterschappen gepresenteerd aan het nieuwe kabinet waarbij klimaatadaptatie, circulaire economie en energie centraal staan.

Energietransitie vormt hiermee een structureel onderwerp op de agenda van waterschappen. Op 1 januari 2016 is de wet “Modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen” in werking getreden, waardoor overheidsondernemingen zijn geworden voor de vennootschapsbelasting.

Belastingplicht voor waterschappen

Een waterschap is belastingplichtig voor de wet vennootschapsbelasting indien aan de hand van de volgende criteria geconcludeerd kan worden dat een (cluster van) activiteit(en) een onderneming in de fiscale zin vormt:

  • Er is sprake van een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid,
  • die deelneemt aan het economisch verkeer, en
  • er sprake is van een (geobjectiveerd) winststreven.

Indien en voor zover er sprake is van een belastingplicht, kan er mogelijk een beroep worden gedaan op een van de vrijstellingen voor overheidslichamen. Voor het produceren, transporteren of leveren van gas, elektriciteit of warmte en het aanleggen of beheren van netten of leidingen ten behoeve van het transport van gas, elektriciteit of warmte gelden deze vrijstellingen overigens niet. Indien het waterschap zich hier mee bezig houdt, is er sprake van belastingplicht voor de vennootschapsbelasting.

Gevolgen belastingplicht

Zodra de belastingplicht voor een bepaalde activiteit wordt vastgesteld, dient een fiscale openingsbalans te worden opgesteld en moet een fiscale administratie worden ingericht. Hierbij spelen onder andere allocatie van ondernemingsvermogen en investeringsfaciliteiten een rol. Wanneer immers slechts een gedeeltelijke belastingplicht wordt vastgesteld, dient er een onderscheid te worden gemaakt tussen zaken die moeten worden toegerekend aan de ondernemingsactiviteiten van het waterschap en zaken die daarvan geen onderdeel uitmaken. Daarnaast kent de fiscale wetgeving enkele maatregelen om investering te stimuleren, zoals de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek, de milieu-investeringsaftrek en de energie-investeringsaftrek. Aanvullend kunnen innovatieve waterschappen mogelijk gebruik maken van een algemene afdrachtsvermindering op de loonkosten van werknemers (WBSO) danwel van de innovatiebox.

Fiscale aandachtspunten

Het is van belang om goed na te gaan of uw organisatie (gedeeltelijk) belastingplichtig is voor de vennootschapsbelasting om te voorkomen dat u met onverwachte (fiscale) gevolgen te maken krijgt die gepaard gaan met extra kosten voor het waterschap. Graag kijken wij naar de specifieke omstandigheden van uw organisatie om een zo optimaal mogelijke situatie te creëren. Ons Non-Profit / Public Team heeft de kennis en kunde in huis voor deze analyse en staat u graag te woord.

Download hier de gratis factsheet of neem contact op met onze specialist.


  • mr. Ed van der Goes
  • Belastingadviseur
  • e.goes@crowefoederer.nl
  • 06 - 17 32 50 08