services overname-en-fusies-01
14 september 2020

Factsheet: Huishoudelijk afval en bedrijfsafval

Op 1 januari 2016 is de wet “Modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen” in werking getreden, waardoor overheidsondernemingen belastingplichtig zijn geworden voor de vennootschapsbelasting.

Op basis van de Wet Milieubeheer zijn gemeentes verantwoordelijk voor de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen en andere afvalstoffen.

Er is sprake van belastingplicht voor de wet vennootschapsbelasting indien aan de hand van de volgende criteria geconcludeerd kan worden dat een (cluster van) activiteit(en) een onderneming in fiscale zin vormt:

  • Uw organisatie is een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid,
  • die deelneemt aan het economisch verkeer, en
  • er is sprake van een (geobjectiveerd) winststreven.

Huishoudelijk afval

Met het inzamelen van huishoudelijk afval wordt in beginsel geen onderneming gedreven. Indien de gemeente zelf het huishoudelijk afval inzamelt, wordt immers niet deelgenomen aan het economisch verkeer aangezien dit een overheidstaak betreft. Indien de inzameling van het huishoudelijk afval wordt uitbesteed is er wél sprake van deelname aan het economisch verkeer, maar kan belastingheffing achterwege blijven indien voldaan wordt aan de voorwaarden van een van de vrijstellingen voor overheidslichamen (zoals bijvoorbeeld de quasi-inbestedingsvrijstelling).

Onder het begrip inzameling wordt echter niet verstaan het zich ontdoen van afvalstromen tegen een positieve opbrengst. Wanneer stromen tegen een opbrengst ter verwerking worden aangeboden (de zogenoemde reststromen met waarde), wordt dit gezien als een aparte handelsactiviteit. Hiervoor geldt dat 1% van de verkoopprijs van afval met waarde moet worden aangemerkt als winst.

Bedrijfsafval

De gemeente heeft geen inzamelplicht voor bedrijfsafval. Indien deze activiteit toch wordt uitgevoerd, dient het inzamelen van het bedrijfsafval als een separate activiteit te worden bekeken. Op basis van de bovenstaande criteria wordt meestal voldaan aan de eerste en tweede voorwaarde. Ten aanzien van het winststreven moet worden bepaald of met het inzamelen van het bedrijfsafval structurele winst wordt behaald.

Om de winst te bepalen moeten reinigingsrechten / overige inkomsten worden afgezet tegen de kosten van de inzameling. Indien er sprake is van structurele winst wordt aangenomen dat de activiteit een onderneming in de fiscale zin vormt en moet over deze winst vennootschapsbelasting worden betaald.

Uitbesteding van afvalverwerking

Het uitbesteden van de afvalverwerking – bijvoorbeeld door middel van een samenwerkingsverband of een gemeenschappelijke regeling – leidt er niet automatisch toe dat de mogelijke belastingplicht voor de gemeente is afgewend. Van belang is hierbij of er bijvoorbeeld wordt gehandeld op basis van mandaat of delegatie en of aan overige voorwaarden wordt voldaan.

Fiscale aandachtspunten

Wij monitoren continu alle ontwikkelingen op het gebied van de VPB en BTW. Hoe deze ontwikkelingen en de bovenstaande punten uw gemeente fiscaal beïnvloeden en wat dit betekent voor uw gemeente dient per situatie te worden beoordeeld. Ons Non-Profit / Public Team heeft de kennis en kunde in huis voor deze beoordeling en staat u graag te woord.

Download hier de gratis factsheet of neem contact op met onze specialist.


  • mr. Ed van der Goes
  • Belastingadviseur
  • e.goes@crowefoederer.nl
  • 06 - 17 32 50 08