Fiscaal Header
14 september 2020

Factsheet: Gemeenschappelijke regeling

Op 1 januari 2016 is de wet “Modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen” in werking getreden, waardoor overheidsondernemingen belastingplichtig zijn geworden voor de vennootschapsbelasting.

Door de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (hierna: “WGR”) kunnen gemeenten, provincies en waterschappen samenwerken in publiekrechtelijke constructies zoals Gemeenschappelijke Regelingen (hierna: GR”).

Belastingplicht

Een GR is belastingplichtig voor de wet vennootschapsbelasting indien aan de hand van de volgende criteria geconcludeerd kan worden dat een (cluster van) activiteit(en) een onderneming in fiscale zin vormt:

  • Er is sprake van een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid,
  • die deelneemt aan het economisch verkeer, en
  • er sprake is van een (geobjectiveerd) winststreven.

Vrijstellingen voor overheidslichamen

De wetgever vindt het ongewenst als de door de samenwerking behaalde voordelen in de heffing van de vennootschapsbelasting worden betrokken, indien de betreffende activiteiten niet zouden zijn belast of zouden zijn vrijgesteld indien de overheden deze activiteiten zelf zouden hebben uitgevoerd. Daarom zijn er verschillende vrijstellingen opgenomen in de wet.

Samenwerkingsvrijstelling

Indien en voor zover een onderneming wordt gedreven door de gemeenschappelijke regeling, kan er mogelijk gebruik worden gemaakt van een van de vrijstellingen voor overheidslichamen.

Dienstverleningsvrijstelling

Een overeenkomst van opdracht kan niet worden ondergebracht in een samenwerkingsverband maar kwalificeert als een dienstverleningsovereenkomst. Deze werkzaamheden kunnen niet worden vrijgesteld op basis van de objectvrijstelling voor overheidstaken en publiekrechtelijke bevoegdheden. De wet kent echter wel een vrijstelling voor dienstverleningsovereenkomsten van publiekrechtelijke overheidslichamen indien aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan.

(Quasi-)inbestedingsvrijstelling

Indien een publiekrechtelijk persoon een activiteit niet aan de markt uitbesteedt, maar in wezen nog steeds zelf doet middels een afzonderlijk privaatrechtelijk lichaam, kan mogelijk nog een beroep worden gedaan op een andere vrijstelling (de quasiinbestedingsvrijstelling).

Fiscale aandachtspunten

Of uw gemeenschappelijke regeling belastingplichtig is voor de vennootschapsbelasting en op welke vrijstellingen een beroep kan worden gedaan dient per situatie te worden beoordeeld. Ons Non-Profit / Public Team heeft de kennis en kunde in huis voor deze beoordeling en staat u graag te woord.

Download hier de gratis factsheet of neem contact op met onze specialist.


  • mr. Ed van der Goes
  • Belastingadviseur
  • e.goes@crowefoederer.nl
  • 06 - 17 32 50 08